Friday, October 8, 2021

को हौ ?!!

 मेरो कल्पनाको शहर

अनवरत पछ्याइ रहने  

जति म खोतल्छु त्यति अद्रिश्य 

जति म कल्पन्छु त्यति प्रीय

 समिप ल्याउदा क्षितिज बन्ने  

मिर्मिरे बनेर जिस्काउने 

गोधुलिको छाया बनी 

सपनामा आउने !!

अहो! कस्तो  अाकृति यो अलौकिक !

दिएर स्पर्स मेरो आत्माभित्र 

छोडेर अमृत मेरो मुटु भित्र 

स्वर्गिय मेरो कल्पनाको शहरमा 

कोठामा,झ्यालमा,बाटोमा 

मेरो जिन्दगीको फूल वारीमा 

पराग बनेर आइ दिने 

तिमी को हौ ?!!

Tuesday, March 3, 2020

सपथ

आत्मियतालाई टुक्रा टुक्रा च्यातेर
स्वार्थको युद्द लड्नु अघि
हामीले सजाएको फूलबारी
सुगन्धित छ अझै
हामीले टेकेको माटो
...पैतलामा भेटिन्छ अझै
हामीले साटेको मित्रभाव
प्रतिबिम्बित छ आँखामा अझै
हामीले पूजेकी आमा
मन-मन्दिरमा सजिएकी छीनअझै
त्यसैले आऊ साथी
आजै मित्रताको सपथ खाऊ
एकपटक फेरि
क्रुरता र स्वार्थले
भरिपूर्ण यो दुनियामा
शुद्द मित्रताको उदाहरण बनौ
ताकी कोही,
मित्रको मुखुण्डो लाएर
यहाँ ढाडमा तिर रोप्न नसकोस
कोही शुभ-चिन्तकको बाहानामा
यहाँ मुटु छेड्न नतम्सियोस्!!!

Sunday, November 24, 2013

कहिले सपना मेटिन्छ
कहिले भेटिन्छ
यसपटक मैले भेटे सपनामा !
गुनासाको भारी बिसाउदै तिमी
मेरा आवाज सबै निर्थक भन्दै गयौ
हुर्‍याइदियौ भुमरीमा
निस्सासिदै
तिमीले  छोडेको बाटो
फर्केर हेर्ने पाएन
बिश्मय थियो आँफै सँग
कुन मोडमा जोडीएछ
हाम्रो बाटो  !!
समयको अन्तरालमा ,
आज फेरी सपनामा,
फेरी ,
गुनासो  उही रहेछ  
 ''एकपटक फर्केर शुभकामना पनि भनिनौ''
मलाई माफ गर !!
 तिमीले दिएका सयौ खाडल
 र भुमरीहरु अपमानहरु पार गरी रहदा
फर्केर शुभकामना दिन
मेरो आत्मसम्मानले मानेन!!

Saturday, September 28, 2013

लघुकथा: रा अ ख २४४

५ रूप्पे को २ मुठा , ५ रूप्पे को दुइ मुठा! उ आफ्नै सुरमा ब्यस्त हुन्छ कामना गर्दैहुन्छ कोहि आयोस र उसको धनिया किनिदेओस . सडकमा कालो धुवा फाल्दै बस माइक्रो बस दौडिदै छन् . बेला बेला मा उसको सुपो माथिको धनीयाको मुठाहरुमा साना साना कागज टुक्राहरु उड्दै आउछन उसले हरेक पटक टिप्दै फाल्दै गर्छ . यत्तिकै मा उसकै उमेरको बच्चाको गुड्दै गरेको साइकलले उसको सुपो माथिको धनियाका मुठोहरुलाई छेउबाटै कुल्चेर जान्छ .उ चै धमिलो स्मृतिमा तैरिन थाल्छ .
उसको स्मृतिमा ..... पछिल्लो पटक उ स्कूल जादै हुन्छ उसको बाबा संग मोटर साइकलमा. आमाले उसको स्कूल झोला दिदै भन्छिन-'' बेलुका समय मै आउनु ''. तर स्कूल पछि उसको बाबा उसलाई लिन आएनन बरु मध्ये रातमा रक्सि पिएर आए र आमालाई तथानाम गालिगरेर कुट्न थाले . भोलि पल्ट छत-बिछत भएको आमाको शरीर अस्पतालमा थियो निकै भिडभाड थियो. आमाको उपचार पछि एक जना चिनजान को गाउकै महिला अधिकार कर्मी दिदीले आमा सहित उसलाइ स्कुटर मा चढाएर अन्तै छुट्टै घरमा लगेर राखिन . उसको बाबाले माफि माग्यो कहिले रक्सि नखाने कुरा गर्यो, आमालाई कुटेको मा पश्चाताप गर्यो . तर ति दिदीले बाबा को कुरा नसुन्न सल्लाह दियिन. ति दिदीको सहयोगमा, उसको परिस्थिति देखेर विदेशको ठुलो दाता सस्थाले आमा र छोरा दुबैलाई सहयोगको प्रस्ताव गर्यो , छोरो लाइ राम्रो स्कूल मा निशुल्क पढाउने र आमालाई रोजगार दिलाउने कुरा गर्यो . ति दिदीले आमालाइ दाता सस्थाको विभिन्न कागजात मा हस्ताक्षर गराएर लिएर गईन .
त्यसको केहि दिन पछि ति दिदीको सहयोगमा बाबा आमाको सम्बन्ध बिच्छेद भयो . बाबाले सानी आमा बिहे गरे . आमा चै बिरामी परिन तर दाताको आशामा बसेका उनीहरुलाई भेट्न उसलाई सहयोग गर्ने ति महिला अधिकार कर्मी दिदि फेरि फर्केर आयिनन . पैसाको अभावको कारण उ स्कूल छोडेर बारीमा उम्रेको धनीयाको मुठा बेच्न बजार पस्यो. यत्तिकै मा धुलो र धुवा फाल्दै कालो गाडी उसको अगाडी रोकिन्छ - ''ए बाबु ४ मुठा धनिया देउ त'' उ झस्किदै ति महिला लाइ हेर्दै नहेरी धनीयाको मुठा गन्न थाल्छ अनि सानो पुरानो प्लास्टिक झोला मा राखेर दिदै भन्छ -'' १० रुपिया! '' गाडीको झ्यालको सिसा खोल्दै ति महिला २० को नोट दिदै भन्छिन . ' ए तिमी काम गर्न थालेउ , गुड, ल १० को छुट्टै छैन बाँकी तिमी नै राख '' उसले टाउको माथि गराएर हेर्छ --ति उनै दिदी थियिन जसले उसको आमा छोरालाई बिदेसी दाता सस्थाको सहयोग को लागि आमाको हस्ताक्षर लिएकी थियिन र बाबा आमाको सम्बन्ध विच्छेद गर्न सहयोग गरेकी थियिन. भएभरको धुलो र धुवा उसको धनिया माथि फ्याक्दै गाडी गुड्छ उसले चै २० रुपिया हातमा लिदै ति महिला चढेको चिल्लो गाडीको नम्बर पढ्न थाल्छ ' रा अ ख २४४' !!

Wednesday, July 24, 2013

परामर्श

‘प्रीति ! आज मेरो डक्टरकोमा जानु छ ल   ९  बजे!’ बद्रीले अनुनय साथ हेर्दै भन्छन।

‘ओहो! आज त मलाई वर्कसप को तयारी पो गर्नु छ त। बाहिर बाट मानिस आउन थालेका छन। त्यस्को ब्यावस्था गर्नु छ। सक्ने काम त आफै  गर्नुस न सधै भरि मेरै भर परेर हुन्छ !‘ प्रीतिले ऐना हेर्दै सुस्त तर खस्रो आवाज निकाल्छिन्। बद्रि संग यस्को प्रतिउत्तर छैन। दिनभर मन्त्रालयमा मथिल्लो तहबाट आउने आदेश अनि वर्षौको अस्वस्थता!-आफ्ना कमिकमजोरी बाहिरकालाई देखाउनु भन्दा आफ्नै जीवन संगिनीको रुखो शब्द भित्र मानसिक रुपमा सुखानुभूति प्राप्त गर्ने प्रयास गर्छन बद्री!

‘सुन न, आज तिमी एक दुई घन्टा पछि गए हुदैन, संगै जाउ न डाक्टरकोमा , 'को छ साथ् मा' भनेर सोध्छन नर्सहरु, निकै एक्लो र कम्जोर महसुस हुन्छ. '' बद्रि फेरी उही कुरा दोहराउछ्न .

‘यस्तो जरुरीकाम त समय मै गर्नु पर्यो नि । कहाँ अघि र पछिको कुरो गरिरा?प्रीतिले अनिवार्यता देखाउछिन’फेरि बिहानै ३-४ जना क्लाइन्ट आइसकेको हुन्छ। सधै ढिला हुन्छ।  ।‘प्रीतिले चियाको कप उस्को टेवल माथी टक्रक्क बजाउदै राख्छिन।

‘अरु बढी केहि चाहियो भने माया संग माग्नु ल! मलाई हतार हुन आट्यो। पर्खिरहेका होलान।‘ प्रविधिको विकासले कहाको मान्छे लाई कहा पुर्याइदिन्छ त्यसै अनुरुप प्रीति आज भोलि प्रत्यक्ष परामर्श सुबिधा उपलभ्ध गराउन थालेकि छिन वेब क्याम मा फेसबुक अनि याहु च्याट मार्फत ।

‘अनि माथिल्लो दराजमा छन सबै हस्पिटलको डकुमेन्टहरु, बिर्सेर गएर मलाई फोन नगर्नुहोला मलाई फुर्सद हुदैन पुर्याउन फेरि। ‘लौन भुसुक्क बिर्सिएछु !! हेर्नुस त आज छोरीको स्कूलमा प्रोग्राम छ रे जसरी भएनि जानुहोला। १० बजे पुग्नु पर्छ।‘ प्रीतिले स्याण्डलको लेस मिलाउदै बद्रीलाई थुप्रै कुरोको संझना गराउछिन।

‘के आयो फेरि’  छोटो रिङ सुनेर प्राप्तिले बद्री तिर हेरेर सुस्तरी भन्छिन। नजिकै सोफामा बसेर चिया पिउदै गरेको बद्रीको आँखा जानि नजानी प्रीतिको सेलफोनमा श्रीमतीको पुरानो मित्र  विश्वको  फोटो सहित  टेक्स्ट  म्यासेज मा ठोकिन्छन  ‘come online sweet heart, i am desperate.’



अस्तु !
http://www.dautari.org/2013/07/blog-post.html

Friday, December 7, 2012

नियम भित्रै त् बाधिन्छ!!

ठोक्किएर बतास

पहाड कहाँ थर्किन्छ

वेग बरु मन्द भै

बतास उल्टो फर्किन्छ!



छ वेगवान सागर

न हुन्छ थोपा मापन

जति उर्लिन्छ छाल भै

न रुक्न सकी फर्किन्छ!



उडछ चरा स्वतन्त्र भै

आकाश खुल्ला देख्दछ

घुमेर फेरी गुड मै

नियम भित्रै त् बाधिन्छ!!

Sunday, May 13, 2012

मुटु-मुटु जुधाएर हेर

आँखा जस्तै मुटु-मुटु जुधाएर हेर
मन भित्र रहरलाइ ब्युझाएर हेर

पग्लिए नि हिउ उही पानी बने जस्तै
फोडिएको हिरा भित्र ज्योति बले जस्तै
फेरिएको तिम्रो रुप यो छातीमा हेर
सक्छौ भने फेरी रहर ब्युझाएर हेर

मोड फेर्दै मा चित्रहरु नफेरिदो रैछ
रोके मन मस्तिस्कले झल्काउदो रैछ
तिम्रो नाम स्पन्दनको ढुकढुकीमा हेर
सक्छौ भने फेरी रहर ब्युझाएर हेर!

छैनौ तिमी साँझ-बिहान मेरो मझेरीमा
प्रेमको दियो बलिरहोस् तिम्रो अधेरीमा
रोपेको त्यो संगै-संगै फूललाई हेर
सक्छौ भने फेरी रहर ब्युझाएर हेर

आँखा जस्तै मुटु-मुटु जुधाएर हेर
मन भित्र रहरलाइ ब्युझाएर हेर

Tuesday, March 6, 2012

होस यसपटक म होली खेल्दिन

होस यसपटक म होली खेल्दिन

रंग भर्ने निहु मा

तीम्रा कामुक नजरले धेरै पटक मलाई छ्यापेको छ

मेरो शालीनताको

उपहाश गरेको छ

समिप्याताको

निहुमा

मेरो सुकोमलता माथि प्रहार भएको छ

संस्कारको नाम मा अब म यो रंग खेल्दिन

निथ्रुक्कै भिझने गरि फालिएका लोलाहरुले

मेरो सडक तिम्रो कुटिल बिचारको लागि

प्रतिवाद गर्दैछ

मेरो पाइला तिम्रो अशभ्य शभ्यताको

लागि अट्टहास गर्दै छ,

पोहोर साल ,

तिमीले ले रंग घस्न खोज्यौ
मैले रँग घस्न मन पराए

तर रंगको बदलामा मैले पाएका

तीम्रा चिमोटाई हरुले

मेरो आत्मस्वभिमानको मजाक गर्यो

अदृश्य दर्दको रुपमा ग्रहण

गर्ने क्षमता अब मा भित्र रहेन,

आफ्नै स्वाभिमानको खुम्चिएको हेर्ने

धैर्यता अब मा भित्र रहेन

भो , यसपटक मा रंग लाउदिन

ल!!

Wednesday, December 21, 2011

गजल


जानै थ्यो त दैलो टेक्न नआएको भए हुन्थ्यो
पधेँरामा पछ्याउँदै नधाएको भए हुन्थ्यो

जोड्नु अनि तोड्नु माया खेल रै’छ तिम्रो लागि
झुटै सही तर माया नलाएको भए हुन्थ्यो

बनाउँला आफ्नो भन्दै मन दिएँ धोका पाएँ
सोच्छु आज बरु भेट्नै नपाएको भए हुन्थ्यो

गर्यौ बाचा साथ दिने कसम पनि खाथ्यौ त
जानाजानी कसम् झुटो नखाएको भए हुन्थ्यो

सँगै बाँच्ने हाँस्ने खेल्ने रहर् सबै अधुरा छन्
सपना झैँ यी आँखामा नछाएको भए हुन्थ्यो!!

पुष्प राज घिमिरे
(मलाई अत्ति नै मन परेर यो गजल मुहार पुस्तिका बाट सुटुक्क निकालेर जस्ताको त्यस्तै वास्तव मै गजलकार संग नसोधेरै यहाँ राखेकी छु है -- हरेक शेरमा जादु छ अनि प्रेमको अनन्य पुकार छ)

Monday, November 21, 2011

मीठो आँशु!

कहिले गहभरी टिलपिल

छपक्क परेली भिझाउदै

कहिले सुकोमल गालाको तलझर्दै

ओठभरी भरिएर

मलाई मेरा रहरहरु अनि

मेरो कल्पनाको सुखानुभूति दिने

मेरो प्यारो आँसु !

मेरो मीठो आँसु !!





अनेकौं संस्कारले रंगिएर

आफ्नै जिन्दगीका रंगहरु

आफ्नै प्रकृतिका उमँगहरु

सबथोक भुसुक्क भुलेर

कर्तब्य र चलनको दायरामा

चुर्लुम्म डुबेको बेला

मेरो मन मष्तिस्कबाट

सजल आँखाहरु भरिएर

टिलपिल टिलपिल झर्दै

मेरो अस्तित्वको प्रत्याभूति दिने

मेरो प्यारो आँसु !

मेरो मीठो आँसु !!





कहिले मेरो पदचिन्हहरुमा फूल बर्षाउँदै

कहिले मेरो सिउदोभरी रंग छर्काउँदै

मेरो प्रत्येक खुसीयाली मनाउन

मेरो जिन्दगीको स्वाद समेटेर

मेरै ओठसम्म टुप्लुक्क झर्ने

अति स्वादिष्ठ आँसु

अति विशिष्ठ आँसु

अझै पनि उस्तै निरन्तर बहिरहन्छ

मेरो खुशीमा अनि मेरो पीडामा

मेरो प्यारो आँसु !

मेरो मीठो आँसु !!

Wednesday, April 13, 2011

yespatak ko kabita

पोहोर साल

तिमीले दिएको

मनभरिका शुभकामनाहरुले

भदौरे झरी थाम्न नसकेर

जमीन

पहिरोले गर्ल्याम्म ढल्दा

तेस्को पिडा चुपचाप

kasaile महसुस गrena !

तप तप चुइने छानो मुनि

unai purana sapana कठान्ग्रिदै , रुझ्दै

नियालिरहदा

निर्मोही जस्तै

नदेखे जस्तो गर्नु को बखत

ति शुभकामनाका कुनै पनि शब्दले

साहास दिन सकेनन !!

पल्लो खोला हेर्दा हेर्दै उर्लेर आयो

वल्लो खोला सुस्केरा मार्दै

सुस्केरसंग

सुर मिलाउदै

dobhanko वस्ती उजाड पर्दा

तिम्रो शुभकामना हरु चुपचाप हेरी बसे!!

खै र?!!

जब शुभकामना निरिह भएर आउछन

भो होस्

यसपटक नयाँ वर्षले

शुभकामना नदेऊ

बरु कहिँ कतै छ भने

साहास देऊ

जसले प्रेरणा देओस ति purana sapanalaai

आंधी संग जुध्न सक्ने

वारी पारि बाट

हान्निदै आउने

प्रहारहरू अनि थर्काहटहरु

रोक्न सक्ने!

Friday, February 4, 2011

मानव मेरो संझनामा!


मानव,

उस्तै अभिवादन जस्तो तिमी चाहान्थ्यौ!



आज धेरै पछि तिम्रो संझनामा मैले मेरो मनको कुना बाट तिमीलाई जबर्जस्ती यो पाना मा छर्ने साहस गर्दै छु कहाँबाट शुरु गरु लेख्न ? जब तिमी मेरो अगाडी छैनौ- न कुनै दिन मेरा यि अक्षरहरु तिमीले सुन्ने छौ न बुझ्ने छौ। जुनबेला सुन्न चाहान्थ्यौ त्यो समय अब रहेन।

यति लामो यात्रा तय गरिसके पछि पनि तिम्रा शब्दहरु अझै उस्तै उत्साह र मधुर्यताका साथ् मेरो मानसपटल मा गुन्जिरहंचन --- ‘आश्माजी बुझ्ने कोशीश गर्नुस न’

तिम्रा यस्तो अभिव्यक्तिलाई बुझ्न कहिल्यै चाँहिन मैले । मेरो नामको पछाडी लागेको ‘जी’ मलाई भारी भएर आऊथ्यो । म किन त्यति गंभिर हुन्थे त्यो शब्दसंग तिमीले बुझ्ने कोशीश नै गरेनौ । मलाई तिम्रा भावनाहरु खोक्रा आदर्श लाग्थ्यो।

'सानो संबोधनमा पनि तिमी किन त्यती लोभी छौ?' –मेरो प्रश्नको जवाफ दिनुको साटो तिमी मेरो आँचल छोएर सोध्ने गर्थ्यौ ‘ यो के हो आश्माजी?’ म पनि त उस्तै हठी स्वभावकि थिए नि। शाब्दिक अर्थ को साटो मैले भावनात्मक अर्थ सम्झिदै हाँसेर टारीदिन्थे. अहिले सम्झन्छु ,साच्चै मानव त्यो 'जी' शब्द र मेरो आँचल संगको सबन्ध के थियो?? !!



आदर्शपुर्ण जीवन र ब्यवहारिक जीवन मा कति फरक हुन्छ है। सिद्दान्तै सिद्दान्तले परिभाषित तिम्रा शब्दजाल मलाई सधै माकुराको जाल जस्तै लाग्थ्यो ।जहाँ बाट पार हुन मुखभरी जालो ले छोप्नु पर्छ । हो त्यस्तै त थियो नि तिम्रो जीवन मेरो बुझाईमा !

मेरो यो घुमाउरो परिभाषालाई तिमी सकारात्मक तरिकाले 'मेरो झटारो मै तिर' जस्तै हरेक पटक मलाई नै पठाउथौ.

अझै सम्झना छ , कसरी अति सरल भाषामा अनुनय गरेको थियौ - ‘आहा ! कति राम्रो बुझाइ तपाइको ? कम्तीमा यो सोचलाई ब्यबहारमा उतार्नुस न आश्माजी! जानुस मुख भरी बेर्नुस त्यो जालोको धर्साहरु अनि च्याती दिनुस र निस्किनुस त्यो जालो बाट! अनि पो उज्यालो किरण मा हाम्रा मोडहरु दोबाटोमा फाटिने छैनन।‘



मैले तिम्रो शब्दको अर्थ बुझ्न चाहिन बरु मेरो नामको पछाडिको त्यै एक शब्दको उपस्थिति हाम्रो विवादको विषय बन्यो। यस्तो सम्झिए-तिमी संगसंगै हिड्ने मेरो रहरलाई तिमीले साथ होइन बरु चुनौति दियौ एकहोरो !



अब बुझ्दै छु हो साच्चै मैले तिमीलाई भन्ने गरेको माकुराको जालो जस्तै थियो नि हामी जन्मे हुर्केको वस्ति र समाज। अझै याद छ मेरा हरेक शब्दलाई तिमीले दिएको परिभाषा अनि अर्थ। बुझ्दै छु त्यो जालो नै त हाम्रो समाजको पर्दा थियो जहाँ अन्धविस्वास कुरीति, संस्कार र अत्ति सांगुरा प्रचलनको आँड लिएर म जस्तै अरु थुप्रै नारी लाई नै सधै ओजेलमा राखेको थियो। त्यो जालो च्यात्न त मुखभरी त्यसैका धर्साहरु बेर्नु नै थियो नि । तिम्रो इशारा ति अन्धविस्वास कुरीति, संस्कार र अत्ति सांगुरा प्रचलनप्रति पो लक्षित रहेछ .

मानव, तिमी देख्न सक्छौ त आज म भित्र आएको यो परिवर्तन अनि तिम्रा परिभाषा र शब्दजाल, म भित्र को उर्जा। अब म त्यै उर्जाको कारण माकुरोको जालो च्यात्ने प्रयास गर्दैछु । हो त्यै अब्यक्त प्रेमबाट प्रेरित छु।



‘शक्ति मागेर मिल्दैन -खोसेर लिनु पर्छ आश्माजी’ यति बेला तिमीले फेरि पनि मेरो आँचल छोएको थियौ । यसपटक मैले मेरो आँचल तिम्रो हातमा खोसेर लिदै तिम्रो त्यो बोलीको प्रतीकार गरेकी थिए - ‘मलाई चाहिएन शक्ति , म शक्तिलाई भन्दा मायालाई विश्वास गर्छु।’



सबै भन्दा ठूलो विवाद यहि भयो। हाम्रा बाटा एउटै त थिए नि!दिन र रात संगको संघर्ष अनि भेटिनु-छुटिनुको परिस्थितिको डरले बांधिएको मेरो मन जस्लाई मेरो अति स्वार्थी मानसिकता र सम्पन्नताको फेरोले जकडेको थियो। मलाई अझै पनि संझना छ त्यो दोबाटो जँहा मैले नै मेरो गन्तब्य तिम्रो अप्ठ्यारो परिस्थित संग झुध्नुपर्ने डर अनि अति बिकट वस्तीको पारिवारिक झन्झटको कारण अलग्ग पारेर मेरो रोजाईको यात्रा तय गरेकी थिए।



समयको यो लामो अन्तराल पछि म अनुभव सहित तिम्रो भनाइ स्वयं पुष्टि गर्दैछु .तिमीले जित्यौ मानब! सम्पन्नताले मात्रै नपुग्ने रहेछ. वर्षौ पछि तिमीले ब्यक्त गरेको अभिब्यक्ति मैले स्विकारे. मेरो मनस्थितिको कारण एक हुन नसकेकका हाम्रा बाटाहरु सम्झिदै आज यो तिम्रो दशौ. वर्षको पूण्य स्मृतिमा तिमीलाई मेरो अब्यक्त प्रेमको पुष्प गुच्छाहरु श्रद्दाञ्जलि स्वरुप!!!

उस्तै हठी छु अझै, के देख्न सक्छौ मलाई!?!

आश्मा

Saturday, January 1, 2011

मेरो प्यारो पुरानो वर्ष- म संझनेछु तिमीलाई सधै!!

नयाँ वर्ष फेरि उहिउस्तै नयाँ उमंग
रहर अनि आशा!
झुट्टा लाग्छ मलाई
रमिते जस्तो लाग्छ तिम्रो आगमन!
हुन सक्छ यस पटक जस्तै अर्को साल
मैले यो नयाँ वर्षलाई
तिमीलाई असाध्यै सम्झनेछु
उस्तै गरि जसरी अहिले पोहर सालको सम्झिदै छु!

पोहोर साल शुभकामनाको थुप्रो थियो
खै त उस्तै दिन र रात
खहरे आएर आगन भरी
निथ्रुक्कै पार्यो
भर्खरै पलाएका मुनाहरु!!
मलाई साच्चै अनौठो लाग्छ
पटक पटक ठेस लाग्दा
उनै शुभकामना सम्झिए
असफल हुदाका चोटहरुमा
उनै सफलताका शब्दमाला सम्झिए
साँझ बिहानको गर्ज टार्न नसक्दा
लाचारित हुदै अवसर खोज्दै
उनै संवृद्दिका शुभेच्छा सम्झिए!

खै र!!?
अनि तिम्रो आगमनमा म हरेक पटक निराश हुन्छु !!!

बरु तिमी पुरानो हुदा
पुरानो वर्ष,
म सम्झिरहे छु तिम्रो उपस्थिति,
र हामीले संगै ब्यथित गरेका ति समयहरु
जहाँ ठेस लाग्दा चट्टानसंग
मलाई पाठ दियौ बाटो फर्केर हेर्ने
हार्दाको क्षणमा,
मेरो आशु संगै तिमीले साटेका ति पलहरु
जस्ले मलाई एकपाइला अघि बढ्न उत्प्रेरित गर्यो
हो, सम्झने छु तिम्रो साथ
जहाँ साझबिहानको मेरो कठिन पलमा
तिमीले झन दृढताका साथ सामना गर्न सिकायौ!!
साधुवाद छ!! तिमीलाई पुरानो वर्ष
म चाहान्छु उहि पल ठ्याक्कै त्यहि,
एकपटक फेरिमहसूस गर्न र कसरी म अप्ठ्याराहरुमा पनि
मुस्काउदै अघि बढ्न सके
तिम्रो उपस्थितिमा!!

मेरो प्यारो अतित , पुनरावलोकन गर्दै
तिम्रो यो बिदाइमा म आशु चुहाउन चाहान्न
बरु तिम्रो साथ हुदा सिकेका
अनगिन्ती पाठहरु मनन गर्न चाहान्छु!
तिमी आउनु यस्तै नै
हरेक पटक नयाँ भएर!
अहिले होइन नयाँ वर्ष
तिम्रो आगमनमा
म कति पुलकित छु
अर्को वर्ष, तिमी पुरानो हुदा
जब तिम्रो बेलगाम मायाको साथ महसूस हुनेछ
म कति हर्षित थिए
तिम्रो उपस्थितिमा
अनि सुनाउने छु यस्तै नै
जसरी मैले मेरो प्यारो अतित
मेरो पुरानो बर्ष सम्झिदैछु !!

Friday, December 24, 2010

तिमी बाँचेकी हैनौ, सास फेरेकी हौ !

तिमी बाँचेकी हैनौ नि
सास फेरेकी हौ,
बाँचेकी भए भनत
कति पटक तिम्रो स्वाभीमानको
कदर भयो?
कति पटक तिम्रो आत्मविश्वासको
अस्तित्व स्विकारियो?!

हरेक बिहान
मिर्मिरेको उज्यालो संगै
तिम्रो चम्किलो दिउँसोको हत्या हुन्छ।
नबुझेर गर्व ठान्छौ त्यस्लाई
तर त्यो मन्द विष
फैलिदै,
जकड्दैछ तिमीलाई!
‘म’ को अस्तित्व भुलेर
कसैको शब्दजालमा कसिएकी छ्यौ
एकपटक सोच त
तिम्रा भावनाहरु व्यक्तिगत स्वार्थको लागि
कसरी चूडालिन्छन
कसैको आडम्बर बनेर!
नपत्याए सोध आफै संग
के तिमीले लगानि गरेका तिम्रा सीपहरु
तिम्रो प्रयोजनका लागि भएका छन त?
के अर्ध भोक हुदै चुहाएको तिम्रो पसिना
तिम्रो हत्केला मा नै भरिइन्छ त?

हो त्यसैले म भन्दैछु
तिमी बाँचेकी हैनौ
सास फेरेकी हौ
सास फेर्नु र
बाँच्नुमा
फरक
छ!!


तिम्रो शुद्दता हिउ संग दाजिन्छ
जस्को अस्तित्व
एक धर्को घामले मेटाइदिन्छ
तिम्रो मन पानीको चन्चलता संग जोखिन्छ
जस्को अस्तित्व झुकावतिर तर्किन्छ
पुग्यो अब,
अस्विकार गर ति उपमाहरु
बरु हल्लैहल्लको यो वस्तिमा
प्रतिध्वनित भएको होस तिम्रो आवाज
खण्डहर हुन नपाउदै महलमा
पुजीएको होस तिम्रो अस्मिता
अनि पो बाँचेकी हुन्थ्यौ

अब सास लिनलाई बाँच्न हैन
बाँच्नलाई सास फेरौ !!
तिमी स्वीकार गर या अस्वीकार
त्यो तिम्रो मर्जी,
तर तिमी बाँचेकी हैनौ
सास फेरेकी हौ!!
मात्रै सास फेरेकी !!

Sunday, October 31, 2010

नियम!

के पढि राख्नु भा?’
'नकाराउ न, प पढ्दै छु?’
त्यहि त, के बारेमा हो?
'किन चाहियो तिमीलाई? कत्ति नै जान्ने जस्तो- आज एउटा लेक्चर दिनु छ क्या ‘महिला,घर अनि नियम।'
‘निकै मज्जाको रहेछ नि ,साच्चै महिलासंग पुरुष पनि आउनु पर्ने होइन र? के पुरुष नियम र घर संग जोडिदैन र?!
‘हो हो तिमीलाई सबै मज्जाको लाग्छ शीला तर तिमी कहिल्यै बुझ्दिनौ कसरी जोडिन्छ।‘

भन्नुस न के हो त्यो भनेको?अनि कसरी जोडिन्छ ? ‘ शीला यसरी नजान्ने हुन रत्ति भर अड मान्दिनन्। किनभने समझदारिता चाहिन्छ नि घर परिवार मा !उनी भित्र को आत्म विस्वास वास्तवमा उन्को जीवनको कडी नै हो!’हेर घर भनेको ढुंगा र माटोबाट दिइएको एउटा आकार हो। तर नियमले त्यसलाई मन्दिर बनाउछ । त्यै मन्दिर बनाउने काम महिलाको हो । एउटा घर घर परिवार सफल हुनलाई महिलाको हात हुन्छ’’

‘उसोभा पुरुष केहि होइन?
'तिमी यस्ता प्रश्न शोधेर मेरो कान नदुखाऊ त!
’पुरुष त घर को हेड हो नि। ऊ बिना महिला सार्थक हुदैन। महिलाले असल नियम बनाउनु पर्छ र पुरुष र परिवारको अरु सदस्यले त्यसलाई पालन गर्नु पर्छ।अनि मात्र हामीले सफल जीवन बिताउन सक्छौ।‘’ उस्ले शीलाको हात आफ्नो हातमा राक्दै ब्याख्या गर्छ। बिहानभरिको भान्साको धौडधुप, अफिस को कामको चटारो, घरधन्धा र बच्चाको रेख देख स्कूल अनि छुट्टै घरायसी कर्तव्यले थिचिएकी शीला सार्थकताको परिभाषा संझिन्छिन तर 'घरको हेड'को परिभाषा समुरद्रको लहर जस्तै दिमागमा बगिरहन्छ!
‘खै मेरो कपडा तयार भयो?’
उस्को आवाजले उनी भित्र एककिसिमको भाव संचारित हुन्छ - यो पनि नियम नै हो नि ! पालन गर्नु पर्छ!
‘हजुर ह्यांगर मा छ उता’ उन्ले कपडा तयार भएको तिर देखाउछिन।
‘ह्या ल्याउन! ‘ दोश्रो आदेश आउछ ,सायद य पनि नियम नै हो!
‘पालन गरेको खै त?!’शीला भित्र आफै संग अन्तरविरोध गर्दै जवाफ दिन्छन- ‘ म अब भर्खरै देखि नियम बनाउदै छु। ‘
‘कस्तो?’ उस्ले मुख बंग्याउदै सोध्छ।
‘आफ्नो काम आफै गर्ने’ आँखा झुकाउदै शीला जवाफ दिन्छिन ।
‘नजिस्क !‘ उनी स्तब्ध तर मुस्काउदै कपडा पुराइदिन्छन।र हाँस्दै भन्छीन ‘बेल्का चाँडै फर्किनुस र जस्तो मन लिएर जानु हुदैछ त्यस्तै मन लिएर फर्किनुस है त—मैले अर्को नियम बनाए’
‘ल ल धेरै भयो’ उस्ले बाई भनेर हात हल्लाउन उचित ठानेन।
ऊ हतार हतार निस्कन्छ घर बाट। निकै फुर्तिसाथ हिडेको पतिदेव गएको पर सम्म हेरिरहन्छिन शीला।
अस्तु!

Thursday, October 28, 2010

सोच्दैछु

म सोच्दैछु

के उपहार दिउँ

मलाई सबभन्दा प्यारो लागेको कुराहरू

या,

मलाई भुल्न गाह्रो लागेको कुराहरू

तिम्रो पहिलो स्पर्श

या,

दोश्रो स्पर्श

र स्थायी न्यानोपन!

पहिलो फूल

या, दोश्रो फूल

र यसरी बनेको उपवन!

एक दूरी

एक विरह

र फेरि मुटु फुट्ने मिलन!

एक तलबितल

फेरि ढाढस शितल

र जीवनको जीवनकै रूपमा अखण्ड किर्तन

मलाई सबभन्दा प्यारो लागेको कुराहरू

मलाई भुल्न गाह्रो लागेको कुराहरू

उपहार ल ?!!



(समर्पित उसलाई )

Tuesday, October 26, 2010

किन आभास हुन्छ: कोहि मलाई पर्खिरहेछ

फक्रिदैछन कोपिलाहरु
डेजी लिलीका गुछ्छाहरु
तर म किन सम्झिरहेछु?
बेली चमेलीका बोटहरु
सुगन्धित सुनगाभाको प्रस्फुटनहरु !!

उस्तै हरियाली उस्तै शितलता
उस्तै छहारी उस्तै मधुरता
तर किन मलाई अनुभूतीछैन?
वरपिपलको अदभूत शीतल
थकाई पछीको चरम सन्तुष्टि

पाइला लम्कि रहेछन्
गन्तब्य चिहाईरहेछ
तर किन याद आईरहेछ?
उकाली ओरालीका साथहरु
सफलताका अनगन्ति कामनाहरु

हरेक बिहानी मेरो आँखाको
निमन्त्रण दिरहेछ नयाँ संरचनाको
तर किन म संझिरहेछु?
स्पर्स त्यो आँखीझ्यालको
दिग्दर्शन त्यो अटल पहाडको

उही धर्ती म टेकीरहेछु
उही आकाश म देखीरहेछु
तर किन यथार्तता मेरो आँखामा नौलौ छ?
त्यो को हो? जो मलाई ईशारागरीरहेछ
किन आभास हुन्छ?
कोहि मलाई पर्खिरहेछ।।

Tuesday, October 19, 2010

आफैसंग!!

साच्चै टीकाको दिन आयो!! हुनपनि साच्चै राम्रो हुनेदिन यो ! नयाँ लुगा लाउनपाइने अनि बाहिर घुम्दा पनि कसैको रोकटोक नहुने! हातभरी पैसा अनि बाबा आमा दाजुहरु दिदीहरुले माया गर्दै दिएको आशिर्वाद ! ‘तिम्रो पैसा कति ?” हे हे यसरी सोधी सोधी हामी पैसा नै धैरै बनाउने उद्देश्य राखेर सबैकहाँ टीका थाप्न जाने गर्थ्यौ!आशीर्वाद कति सत्य भएर गए थाहा भएन तर त्यो बेला महत्व भनेको हातभरीको पैसा र नयाँलुगा अनि निर्धक्क को घुमाई नै थियो! त्यसैले दशै मलाई मनपर्ने चाँड! यो त भयो सानो हुदाको कुरा!





समय संग सबै कुरो बदलिन्छ। शारिरिक र मानसिक परिवर्नतले दैनिक जीवनमा हुने थुप्रै भावनात्मक परिधि निर्धारण गरेको हुन्छ! हो तिनै भावनात्मक परिधिले नै हामीलाई सामाजिक , सांस्कृतिक र नैतिक रुपमा एकअर्को संग बाँधेको हुन्छ! यो विरानो परिवेश र ब्यस्त समयका बाबजुद पनि आज आफ्नो घर भन्दा धेरै पर मलाई उही पहिलेको दिनहरु को सम्झना ले सताइ रहेको छ । निधार भरी छरिने ति राता अक्षता अनि पहेलो जमरा कति महत्वका थिए त ? नजिक को तिर्थ हेला जस्तै यस्ता कुरा काहिले सोचिएन! तर आज साच्चै मेरो भावना र मेरो आफ्नाको माया र आशीर्वाद यो संझेर आफ्नो संस्कार प्रति गर्व लाग्छ। अझै पनि बाबा आमाको आशीर्वाद र उहाँहरुले दिने पैसा उही पहिले जस्तै गरि हात भरी साँचेर देखाउदै हिडुँ जस्तो लाग्छ. दशैको यो बेला छोरी हरु फुरुंग छन। टीका लगाउन आतुर छन। र म जस्तै बाबा आमाले दिने पैसा गन्न आतुर छन। घर रमाएको छ । यो सब देखेर आज मलाई बाबा आमाले दिने उही कपडा र पैसाको आवश्क्ता र महत्व महसुस भएको छ ! हो हुन पनि , परदेशमा यस्को महत्व झन बढेर जाने रहेछ। कम्तीमा मेरो छोरीहरुलाई उनीहरुको हजुर-बाबा अनि हजुर-आमाको संझना भएको छ आज को दिन! अलिकति मन भित्र खिन्नता छ तर पनि छोरीको खुशी अनि घरको उज्यालो ले मेरो मन रमाएको छ!





आजको यो दिन हामी समस्त नेपाली जो घर देखि पर छौ र जो बाबा आमाको आशीर्वाद लिन आतुर छौ सबैको लागी सुनौलो शुरवात बनोस बिजया दशमीको धेरै धेरै शुभकामना!

Thursday, October 7, 2010

चिठी

(यहाँहरु बैलाई हिन्दुको यो महान चाँड बडादशैको शुभकामना सहित ति संपूर्ण दिदी बहिनी जो यो महान चाँड दैशैको बेलामा पनि परिवार देखि टाढा परदेशमा दिन बिताउन बाध्य छन लाई हृदय देखि नै समर्पित गर्दछु!)

आमा!

यसपालिको दशैमा पनि
उही पुरानो पोको टकटक्याउदै
तिमीले दिएका अक्षतालाई
तिम्रो आशिर्वाद संझिदै
म स्वयं टीको थाप्दैछु!!

प्यारी छोरी,
दशैको आगमनसंगै
तिम्रो रहर मेट्न
तिम्रा ति छोटा
र मसिना कलिला हातमा
कोसेली स्वरुप
मेरो मात्तृत्वलाई सान्त्वना दिन
तिम्रो प्यारो नाममा
मैले मेरो आशिर्वाद पठाउदै छु!

हजारौ माइलको यो दूरीबाट
परदेशी आमा
अक्षरका यि शब्दमाला भित्र
बिछोडको पिडाले
ब्याकुल मन
आशीर्वाद सहित
तिमीलाई शुभकामना दिन
प्रेषित गर्दैछु छोरी!


तिउरी र बकम्बेलीका फुलहरु जस्तै
रंगी विरंगी भावनाहरु आँखाभरी छरिन्छन,
तिमी टिप्दै छौ कि लालुपातेका पत्रहरु
मेरो स्वागतको लागी
तर पृय!
यसपाली पनि
मेरो निधार
रातो टीका र पहेलो जमरासंगै
ति पाउहरुमा बिसाउन असमर्थ छु !

अब त परिवर्तन भयो रे
सोच्दैछु, कस्तो भयो होला?
कुन रंगमा फेरियो होला
मैले टेकेको धरती!!
हेरत!
विदेसिने बेला
मेरो पछ्यौरीमा
तिमीले पोको पारेको माटो
वर्षौ हुदा पनि जस्ताको त्यस्तै, छ
यसपटक पनि पोको खोलेर हेर्नेछु
उही सुगन्ध सहित
तिम्रा प्रेमिला औलाहरु
मेरा आँचल भित्र सल्बलाउदै छन कि भनेर!

कस्तो देखिन्छ अचेल,
मेरो आँगन!
मिर्मिरेमा रातो माटोले सजिने मेरो दैलो
आँखा भरि अल्झिरहन्च!
कस्तो हुदो हो!
फेरी पनि कमेरोमा
मेरा हातहरु लतपतिन पाए!!
साच्चै,
आँगनको छेउमा हुने त्यो
तुलसीको मठ
मेरो सन्ध्याको दियो पर्खिदो होला !!
त्यसैले हो कि त सुन्दर शहरको
यो झिलमिलीले
आँखा बिझाउछ मेरो?!

पृय!कतै पनि, यो रंगीन दुनियासंग
रंगीन सकिन म!
उही माटोको सुगन्ध खोज्दैछु
यो चिल्लो सडकमा भौतारिदै अझै!

त्यसैले,
विछोडको पिडाले छिया छिया मन
अक्षरमा परिणत गर्दै
दशैको धेरै शुभकामना सहित
मुटुभरीको माया
अर्कोसालमा
शुखद मिलनको कामना भरी
तिमीलाई टक्रयाउदै छु
है त!!


----

विश्लेषण

आदरणिय दिदी बहिनीहरु!

आज म यहाँहरुको अघि यसरी ऊभिन पाउदा भाव विह्वल भएको छु। तपाई दिदीबहिनी मात्र होइन तपाईहरु आमा हो । आमा सृष्टीको मुहान हो र ममताको खानी हो।‘। उ बोल्दै थियो। 'आजको युग भनेको सभ्यताको युग हो। सभ्यताको शुरुवात हो नारी । ऊठ्नुस , जाग्नुस धर्मको ढोगी बनेर होइन कर्मको हत्केलाहरु उठाउदै। अब नारी घर र चौघेरा, पर्खालको पहरेदार होइन सिंगो राष्ट्रको महान योद्दा बन्नु पर्छ’ ।तालीको गडगडाहटले ऊ भित्र झन उत्साह बढि रहेको थियो।

‘पुरुषको बोलवाला रहेको यो समाजलाई नारी शक्तिको गुन्जयमान ध्वनी चाहिएको छ ।हामी सबै मिलेर नारी ध्वनीलाई प्रतिध्वनीत गरौ। अब यहाँ, नारी पुरुष बिच भागबण्डा हुने छैन स्वामित्वको बरु शंखघोस् हुनेछ एकताको! संपूर्ण आमाहरु,दिदीहरु बहिनीहरु, म, एक छोराको नाताले, दाजुको नाताले र भाइको नाताले यहाँहरुसंग एकताको हात फैलाउछु। आऔं हामी पाइला पाइला मिलाएर अहिल्यै देखि परंपराको सांघुरो घेरा तोडौ!''



सभाजनहरु मूघ्ध थिए उस्को आवाज संगै। मन्चमा फुलमालाको बर्षा भयो।दोसल्ला ओढाइए।

ऊ थुप्रो माला दोसल्ला लिएर सफल मन लिएर गर्व साथ घर फर्क्यो।



घर पुग्दा झमक्क साँझ परिसकेको थियो। दियो बाल्दै गरेकी सानीछोरीलाई आज्ञा दियो उस्का माला दोसल्ला सम्हाल्न। ऐकैछिन मा शीला पानी लिएर आइन- ‘ कस्तो रह्यो त आज हजुरको?’ मुखभरिको बाक्लो थुक प्याच्च थुक्दै बोल्यो ऊ ‘गज्जव’!

पतिदेवको हसिलो अनुहार देख्ने बितिकै शीलाले भनिन-‘ भोली महिलाको मिटिङ छ रे मलाई पनि बोलाएका छन’।

उस्ले अलि अलि झर्किदै भन्यो ‘के को? पर्दैन! ‘’

उस्ले शीलालाई संझाउदै भन्यो ''तिमी यी आइमाईको कुरोमा नलाग है, हेरत धर्मले पनि नारी पुरुष बिच कार्य विभाजन गरेको छ । पुरुष बाहिर सम्हाल्ने र नारी भित्र संहाल्ने। हामी त्यस्लाई तोडेर समाजमा धर्म विरोधी हुन सक्दैनौ । सिद्दान्त र ब्याबहारमा धेरै फरक हुन्छ।तिमी पनि हिड्न थाल्यौ भने यो हाम्रो स्वर्ग जस्तो घर उधारिन्च।'' उस्ले शीलालाई माया गर्दै नारी पुरष कार्यविभाजन को विश्लेषण गर्दै थियो।